Từng được bình chọn là một trong những ngôi làng cổ ven biển đẹp nhất thế giới, Cửa Vạn không chỉ là chốn cư ngụ bình yên của ngư dân, mà còn là một bảo tàng sống động lưu giữ nếp sinh hoạt truyền thống và điệu hát giao duyên của cư dân vùng vịnh.
Nằm ẩn mình giữa thung lũng núi đá vôi hùng vĩ nơi giao thoa giữa Vịnh Hạ Long và Vịnh Lan Hạ, làng chài Cửa Vạn hiện lên như một ốc đảo tĩnh lặng, tách biệt hoàn toàn với nhịp sống ồn ào nơi phố thị.
Khi chiếc đò nan nhẹ nhàng rẽ làn nước xanh ngọc bích tiến vào lòng vịnh kín gió, mở ra trước mắt du khách là quần thể những nếp nhà bè gỗ mộc mạc kết nối nhau êm ả dưới chân vách đá vôi sừng sững.
Nguồn Gốc Của Một Làng Chài Cổ
Làng chài Cửa Vạn có cội nguồn từ hai làng chài cổ Giang Võng và Trúc Võng thuộc vùng biển Cát Hải – Hạ Long xưa. Qua hàng trăm năm lênh đênh theo những luồng cá tôm trên vịnh, các gia đình ngư dân đã chọn vùng vụng biển kín gió được bao bọc bởi dãy núi đá vôi Vạ Giá làm nơi neo đậu lâu dài.
Chính địa thế tự nhiên của những dãy đảo đá đã che chở cho cộng đồng ngư dân trước giông bão, tạo nên một vùng nước quanh năm phẳng lặng như mặt gương.

Không giống những ngôi làng trên đất liền với mái đình, cây đa hay con đường gạch đỏ, "đường làng" ở Cửa Vạn là những làn nước xanh biếc, và phương tiện gắn bó suốt đời với mỗi gia đình là chiếc thuyền nan, thuyền gỗ nhỏ. Những ngôi nhà nổi ở đây được dựng trên hệ phao và khung gỗ vững chắc, neo sát chân núi đá. Nhịp sống của người dân vạn chài cứ thế trôi đi êm đềm theo con nước thủy triều lên xuống mỗi ngày.
Bảo Tàng Sống Của Văn Hóa Biển Hạ Long
Điều làm nên sức quyến rũ lâu bền của Cửa Vạn không chỉ nằm ở bức tranh sơn thủy hữu tình, mà còn ở kho tàng văn hóa phi vật thể độc đáo được cộng đồng ngư dân gìn giữ qua bao thế hệ và được bảo tồn tại Trung tâm Văn hóa Nổi Cửa Vạn — mô hình bảo tàng văn hóa nổi đầu tiên dành cho cộng đồng ngư dân tại Việt Nam.
Hát Giao Duyên (Hát Đúm, Hát Chèo Đường): Vào những đêm trăng sáng trên vịnh hoặc trong các dịp lễ hội, thanh niên nam nữ làng chài thường chèo thuyền lại gần nhau, cất lên những làn điệu hát giao duyên mộc mạc mà sâu lắng. Tiếng hát không cần nhạc cụ đệm, vang vọng vào vách đá vôi rồi ngân dài trên mặt nước tĩnh mịch, gửi gắm tâm tình và ước vọng của người dân biển.
Lễ Hội Và Tín Ngưỡng Biển Khơi: Đời sống tâm linh của cư dân vạn chài gắn liền với lòng biết ơn biển cả. Các nghi thức truyền thống như Lễ Cầu Ngư, tục thờ Cá Ông (Nam Hải Đại Tướng Quân) và lễ rước nước vẫn được nhắc nhớ trang trọng để cầu mong mưa thuận gió hòa, sóng yên biển lặng.
Nghề Thủ Công Truyền Thống: Kỹ năng đan lưới bằng tay, bện dây thừng, trát thuyền nan bằng nhựa cây tự nhiên hay chế tác các ngư cụ đánh bắt thủ công đều là những tri thức dân gian quý giá được cha truyền con nối qua từng thế hệ.
"Đến Cửa Vạn, người ta không chỉ chiêm ngưỡng một kỳ quan thiên nhiên của thế giới, mà còn chạm vào được nhịp thở bình yên của những con người đã dành trọn cuộc đời mình gắn bó với biển khơi."
Chạm Tới Nhịp Đập Cửa Vạn Trên Du Thuyền Jasmine Legacy
Trong cả hai hải trình 2 Ngày 1 Đêm và 3 Ngày 2 Đêm của Jasmine Legacy, buổi sáng tại Cửa Vạn luôn được sắp đặt vào khung giờ đẹp nhất trong ngày (từ 07:30 – 09:30 sáng), khi làn sương sớm còn bảng lảng trên các đỉnh núi đá vôi và ánh nắng ban mai bắt đầu chiếu rọi mặt nước.
Thay vì chỉ đứng ngắm nhìn từ xa trên boong tàu lớn, du khách sẽ được chuyển sang những chiếc đò nan mộc mạc do chính người dân bản địa cầm chèo, hoặc tự tay chèo thuyền Kayak lướt nhẹ qua từng nếp nhà nổi.
Không có tiếng động cơ ồn ào phá vỡ bầu không khí tĩnh mịch, chỉ có tiếng mái chèo khua nước đều đặn, những nụ cười hiền hậu của người dân chài và câu chuyện kể chân thực về đời sống trên vịnh trước khi hành trình tiếp tục dẫn lối bạn đến vẻ đẹp trầm mặc hàng vạn năm của Hang Tiên Ông.

Sự tĩnh lặng của Cửa Vạn là một nốt trầm hoàn hảo trong bản giao hưởng của kỳ quan Hạ Long. Đó là nơi để chúng ta chậm lại, quan sát và trân trọng những giá trị văn hóa nguyên sơ nhất trước khi chúng dần phai mờ trước nhịp sống hiện đại.
Trả lời bình luận này